Startpagina

vrijdag 3 juni 2016

Lotte Reiniger: de vrouw die aan de basis van de moderne animatiefilm staat

De meeste mensen denken bij animatie aan Disney en Pixar. Charlotte Reiniger is de vrouw die de weg vrij heeft gemaakt voor de moderne animatiefilms zoals we ze nu kennen. Ze wordt beschouwd als een pionier op het gebied van de filmanimatie en stop motion. Meer dan tien jaar voordat Walt Disney zijn studio opende, was Lotte Reiniger al bezig met het maken van animaties. Ze heeft de eerste lange animatiefilm in de filmgeschiedenis gemaakt en zorgde ervoor dat oude sprookjes weer tot leven werden gebracht met grensverleggende technieken. De Duitse kent tot de dag van vandaag geen gelijke in haar baanbrekende, op het Chinese schimmenspel gebaseerde, animatietechniek.



Charlotte Reiniger werd op 2 juni 1899 in Berlijn-Charlottenburg geboren. Al vanaf haar jeugd was ze gefascineerd door het Chinees schimmenspel en schaduwpoppen en hield ze schimmenvoorstellingen voor de familie. Ze maakte hiervoor silhouet figuren van zwart karton en voerde hiermee onder meer scènes van Shakespeare op. Ze raakte al vroeg onder de indruk van films, in het bijzonder van regisseur en acteur Paul Wegener en filmpionier Georges Méliès. Geïnspireerd door Wegener nam Reiniger acteerlessen aan het Deutsches Theater Berlin. Hier kwam ze algauw in contact met een groep kunstenaars en wetenschappers, waaronder Bertolt Brecht, van het Institut für Kulturforschung. Zij hielden zich bezig met het maken van tekenfilms en hier leerde Reiniger ook haar toekomstige echtgenoot en producent van haar films, Carl Koch, kennen waarmee ze in 1921 zou trouwen.

Ze vond al snel haar roeping en ging aan de slag met het maken van animaties door middel van silhouetkunst. Ze knipte silhouetten uit zwart karton en fotografeerde deze op een zelfgebouwde tafel. Het glazen tafelblad werd van onderen belicht en de zwarte kartonnen figuren werden met een camera gefotografeerd die boven de tafel hing. Ze maakte silhouetten voor de tussentitels van Paul Wegeners films, waaronder Der verlorene Schatten. Haar eerste project was de korte film Das Ornament des verliebten Herzens uit 1919. Hierna verfilmde ze sprookjes zoals Assepoester.

Kijk hier naar "Assepoester" uit 1922:



In 1926 kreeg ze internationale bekendheid door haar 66 minuten durende film Die Abenteuer des Prinzen Achmed (De avonturen van prins Achmed), gebaseerd op de Vertellingen van 1001 nacht. Reiniger had drie jaar aan deze animatie gewerkt. Voor iedere seconde film moest ze 24 plaatjes uitknippen en elke beweging fotograferen, een techniek die nu stop motion wordt genoemd. In totaal zijn voor deze film ongeveer 100.000 uitgeknipte silhouetten gebruikt.

De film werd door de beroemde regisseur Jean Renoir onder de aandacht gebracht. Deze zorgde ervoor dat de film in Parijs in première ging. De film zou de filmgeschiedenis ingaan als de eerste lange animatiefilm. Reiniger, en niet zoals velen denken Walt Disney, maakte als eerste gebruik van de door haar uitgevonden Multiplane camera. Deze camera zou later gebruikt en verbeterd zou worden door Walt Disney voor de animatiefilm Sneeuwwitje. Dit was een camera die ervoor zorgde dat animaties een meer driedimensionaal uiterlijk kregen.

Hier een deel van "De avonturen van Prins Achmed" uit 1926:



Tussen 1919 en 1980 heeft Reiniger bijna 60 films gemaakt, waarvan de meeste op sprookjes waren gebaseerd. Door de Tweede Wereldoorlog hebben echter maar 40 films het overleefd. Aangezien haar man Carl Koch actief was bij de socialistische partij en ze veel joodse vrienden hadden, besloten ze Nazi-Duitsland te ontvluchten. Ze hebben hierdoor veel films moeten achterlaten. Hierna schipperden ze enige tijd tussen Frankrijk, Italië en Engeland en maakten in de tussentijd nog 12 films. Uiteindelijk kregen ze vlak voor het einde van de Tweede Wereldoorlog een visum voor Engeland waar ze zich in Londen vestigden. In de jaren vijftig heeft Reiniger via de studio Primrose Productions een aantal sprookjes van Grimm voor de BBC verfilmd.

Kijk hier naar "Sjaak en de bonenstaak" uit 1955:





Na de dood van haar levens- en zakenpartner Carl Koch in 1963 maakte Lotte Reiniger aanzienlijk minder films. In 1979 verhuisde ze naar Dettenhausen in Duitsland. Ze ontving het Große Bundesverdienstkreuz (de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland). In 1979 verscheen haar laatste film, De Roos en de Ring. Op 19 juni 1981 stierf ze op 82-jarige leeftijd en is ze samen met de urn van haar man in Dettenhausen bijgezet. Er is een speciale gedenkplaat ter ere van Charlotte Reiniger geplaatst.

In Stadtmuseum Tübingen is er een permanente tentoonstelling met veel van haar werken te zien. Daarnaast heeft het Britse filmarchief, BFI National Archive, ook vele werken van haar in bezit. Google vierde op 2 juni 2016 haar 117e verjaardag met een Google Doodle.

Hier een deel van een documentaire waarin wordt getoond hoe Lotte Reiniger thuis te werk ging:


Lees ook: 

_______________________________________________________________________
Bronnen:

















Geen opmerkingen:

Een reactie posten