Startpagina

maandag 31 augustus 2015

De eerste computergame: Tennis for two

     

Bijna zestig jaar geleden, voordat er massaal games zoals Minecraft, Mario, Grand Theft Auto, League of Legends of Call of Duty gespeeld werden en niet meer weg te denken zijn uit menig huiskamer, stonden er in 1958 honderden mensen in de rij voor het Brookhaven Laboratorium in New York om de eerste videogame ooit te spelen, Tennis for two. De bedenker van het spel, kernfysicus William Higinbotham had niet kunnen dromen dat zijn spel de voorloper zou worden van de later ontstane gamesindustrie waar tegenwoordig miljoenen in omgaan.


William Higinbotham


William Higinbotham (1910-1994) studeerde in 1932 af als kernfysicus aan het Williams college in New York. In 1945 ging hij voor de MIT (Massachusetts Institute of Technology ) werken en hielp mee aan het ontwikkelen van de eerste atoombom. Hij was getuige van de eerste kernproef in New Mexico. Het daarop volgende jaar hielp hij met het oprichten van de eerste Vereniging van Atoomwetenschappers (Federation of Atomic scientists) en werd hij een gepassioneerd voorvechter van de inzet van nucleaire energie voor vreedzame doeleinden. Hij probeerde de overheid en het publiek te overtuigen van een vreedzaam gebruik van atoomenergie en het inbouwen van waarborgen bij het gebruik van massavernietigingswapens.

In 1948 ging hij bij het Brookhaven Laboratorium in New York werken. Hij realiseerde zich dat de meeste wetenschappelijke open dagen weinig interactief en saai waren. Hier bracht hij als hoofd van het Brookhaven National Laboratory verandering in door een computerspel te maken. Later zou hij zeggen dat het de open dag veel levendiger zou maken als mensen een spel konden spelen en dat zo de boodschap kon worden overgebracht dat wetenschappelijke uitvindingen ook iets voor de maatschappij konden betekenen.


Het spel


De meeste mensen denken dat Pong van Atari de eerste videogame is die ooit gemaakt is. Dit klopt in zoverre dat het het eerste videospel is dat ooit op de markt is gebracht.

Er is enige discussie of Tennis for two wel de eerste game is. Vóór Tennis for two waren er namelijk in 1951 al twee computerspelletjes ontwikkeld, NIM en Chess. Deze hadden geen beeldscherm en geen gamecontroller. In 1952 volgden OXO/Noughts and Crosses. Dit spel kon echter alleen tegen de computer gespeeld worden en moest met een kiesschijf bediend worden.

Een nagemaakte gamecontroller van Tennis for two uit 1958

Volgens velen is Tennis for two het allereerste interactieve computerspel ooit en één van de eerste spelletjes met een beeldscherm. Het is in 1958 door de kernfysicus William Higinbotham gemaakt en was bedoeld als wetenschappelijk experiment voor de jaarlijkse open dag in het Brookhaven National Laboratory in Upton, New York. Het was dus niet bedoeld om op de markt te brengen, maar om de bezoekers wat leuks te laten zien.

Het spel was een doorslaand succes, honderden mensen speelden het spel op de open dag op 18 oktober 1958.

De spelers zagen het tennisveld van opzij, dus niet zoals in Pong van bovenaf. Het spel was op een scherm van een oscilloscoop (een apparaat dat stroom meet en laat zien)te zien en werd gespeeld met een aluminium gamecontroller met een drukknop en een draaiknop. De bal, een fel verlichte stip, stuiterde van de ene kant naar de andere kant van het veld en liet daarbij een een spoor achter. Als de bal de grond raakte, was er een geluidseffect te horen. Het spel werd door twee personen gespeeld.


De ontwikkeling van het spel

Higinbotham maakte gebruik van een kleine analoge computer (Systron Donner SD-3300) en gebruikte de oscilloscoop als beeldscherm. In het handboek van de computer werd beschreven hoe er verschillende bewegingen op de kathodestraalbuis of beeldbuis (dat later voor televisieschermen zou worden gebruikt) van de oscilloscoop konden worden uitgebeeld. Er werden voorbeelden van beweging met een kogel, raket of een stuiterbal gegeven. De stuiterbal deed Higinbotham aan een tennisspel denken en zo werd het spel Tennis for two geboren. De vernieuwing zat in het feit dat er in die tijd nieuwe transistors (van germanium) werden gebruikt. Hierdoor kon hij een snel schakelend circuit maken. Zo konden de drie outputs (de bal, het net en het veld) van de computer met een hoge snelheid (36 Hertz) afwisselend op het scherm worden vertoond, zodat het voor het oog één beeld leek in plaats van drie aparte beelden.

Nagebouwde Tennis for two i.v.m. het 50-jarige bestaan
van het Brookhaven Laboratorium.
Hij deed er twee dagen over om een ruw ontwerp van het spel te maken en ongeveer 3 weken om het spel samen met de technicus Robert Dvorak te bouwen en te debuggen (de fouten eruit te halen). In het begin werd het spel op een 5 inch scherm gespeeld. Later, in 1959, werd het spel op een scherm van 10 tot 17 inch gespeeld en konden spelers kiezen uit verschillende versies, zoals spelen op de maan met een lage zwaartekracht of op Jupiter met een hoge zwaartekracht.



Higinbotham heeft nooit een patent op het spel aangevraagd. Later zou hij als reden geven dat de regering er niet in geïnteresseerd was en hij niet dacht dat het het waard was. Hij zou er ook nooit geld aan verdiend hebben, aangezien het laboratorium van de overheid was en het spel dus ook. 

Niet beseffend dat het spel een belangrijk onderdeel van de geschiedenis zou worden, werd het een jaar na de open dag in 1959 ontmanteld en de onderdelen weggegooid. 

In 2008 besloot een afdeling van het Brookhaven Laboratorium om het computerspel in het kader van het vijftigjarige bestaan van het laboratorium te reconstrueren aan de hand van het ontwerp van Higinbotham.  Meer informatie is te vinden op de website van Brookhaven National Laboratory


 

Vanaf 17 oktober 2017 is in het Bonami SpelComputer Museum in Zwolle de grootste Pong Tentoonstelling van Nederland te zien.                                                                          
______________________________________________________________________________________
Bronnen en Afbeeldingen:
  • Foto inleiding:oscilloscoop waarop Tennis for two te zien is in 1958, door Brookhaven National Laboratory (Screenshot) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • Foto William Higinbotham: Door Brookhaven National Laboratory (http://www.bnl.gov/about/history/firstvideo.php) [Public domain], via Wikimedia Commons
  • Foto nagebouwde gamecontroller Tennis for two uit 1958:Door Windell Oskay from Sunnyvale, CA, USA (One Controller Uploaded by JohnnyMrNinja) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], via Wikimedia Commons
  • Foto nagebouwd spel Tennis for two uit 1958 tere ere van 50-jarige bestaan Brookhaven National Laboratory.






Geen opmerkingen:

Een reactie posten